Opmerkingen bij het plan-MER

Schipdonkkanaal: het ware verhaal samengevat in 10 punten

Artikel vzw 't Groot Gedelf,
Natuur en Landschap Meetjesland jaargang 15 nr. 1 (2008), blz. 15-16

1. Is een duwvaartkanaal tussen Zeebrugge en Merendree wel nodig?

De waarheid: de haven kan zich optimaal ontsluiten via de estuaire vaart (kustvaart met zeewaardige binnenvaartschepen via de Westerschelde), een aangepast spoorwegennet, een verbeterd kanaal Gent-Brugge en een geoptimaliseerd wegtransport. Dit werd reeds zo geconcludeerd in de MAIS (Maatschappelijke Impact Studie voor de ontsluiting van de Vlaamse kusthavens) van 2001!

2. Is dit een ecologisch project?

De waarheid: minstens 10 miljoen m³ vervuild slib en aarde uitgraven en ergens gaan opslaan, tienduizenden bomen omhakken (CO2-opname: foetsie), meerdere honderdduizenden m³ betonnen oeverversterkingen gieten, minstens een twintigtal meter hoge betonnen bruggen in het mooiste kanalenlandschap van Vlaanderen neerpoten, er een 51 km lange verlichting langs gaan plaatsen, duizenden vogels hun habitat afnemen, de waterhuishouding grondig naar de vaantjes helpen en honderden hectaren goede landbouwgrond verkwisten wetende dat er een tekort op ons afkomt.
Moeten wij nog op de vraag antwoorden?

3. Zullen er minder vrachtwagens op de baan rijden?

De waarheid: wanneer de Zeebrugse haven volgens zijn eigen strategisch plan het wegtransport doet dalen van 67% naar 40% maar tegelijk zijn ambitie waar maakt om het totaal aantal containers op te drijven naar 5 miljoen, dan zullen er twee miljoen containers over de baan vervoerd worden. Dat is het dubbele van vandaag!

4. Zullen de bewoners langs het kanaal fair vergoed worden voor hun onteigening?

De waarheid: reeds meer dan dertig jaar hypothekeert de reservatiezone langsheen het Schipdonkkanaal honderden eigendommen. Bij nieuwbouw of verbouwing waren ze telkens verplicht afstand te doen van de MEERwaarde. Daar zullen dus nog veel inkt en traantjes over vloeien!

5. Wat is de impact op de waarde van de eigendommen in de dorpen rond het kanaal?

De waarheid: de waarde van een eigendom wordt mede bepaald door de ligging en de omgeving. De aanwezigheid van een zeekanaal met hoogst waarschijnlijk enkele bovenlokale industriezones erlangs zal hierop een negatieve invloed hebben. De waarde van de eigendommen zal dalen, om nog niet te spreken van de jarenlange ellende gedurende de eigenlijke aanleg. Wie wil daar nog wonen?

6. Wie zal dat betalen?

De waarheid: WIJ! Dit is geen Europees project, al wordt het wel zo voorgesteld. Dit komt integraal uit de zakken van de belastingbetaler.
Een vergelijkbaar kanaal van 105 km in Frankrijk werd geschat op 2,6 miljard euro. In verhouding zou dit kanaaltje van 51 km 'geschat' worden op 1,2 miljard euro (en dus waarschijnlijk het dubbele gaan kosten).

7. En wat met de ontsluiting van de Oostendse zeehaven?

Het behoud van een flessenhals op het kanaal Gent-Brugge en het in gebruik nemen van het duwvaartkanaal betekent een omnibus-ontsluiting (minimum 3 sluizen i.p.v. 1 sluis met daarenboven een belangrijke omweg via het Boudewijnkanaal). Een keuze voor een verbeterd kanaal Gent-Oostende gekoppeld aan de estuaire vaart ligt dan ook voor de hand. Voor de Bruggelingen kan veel leed bespaard worden door de bruggen niet langer tijdens de spitsuren open te draaien en door ook 's nachts te varen.

8. Is het gepland duwvaartkanaal een ideaal afwateringskanaal?

Via het bestaand Schipdonkkanaal werd er tijdens de overstroming van 1993 in de Leiestreek ongeveer 70 m³ per seconde geloosd. Een belangrijk argument voor de keuze van het Schipdonkkanaal is zogezegd de definitieve oplossing voor deze overstromingen. Een simpele berekening leert ons echter dat de scheepvaart er minder dan 70 m³/s toelaat. De stroomsnelheid is er immers beperkt tot maximum 0,5 m/s.

9. Wat met de groene slagader van het Brugse Ommeland en het Meetjesland?

Het duwvaartkanaal betekent een aanslag op de enige overgebleven groene corridor met zijn Europese habitats van fauna en flora. Daarenboven wordt de meest geliefde fietsroute tussen de historische steden verkracht en wordt de zo bejubelde Damse Vaart in twee gesneden.
Wat blijft er over van alle planopties? Te vermelden zijn o.a. het fietsknooppuntennetwerk en de bovenlokale ecologische en toeristisch-recreatieve infrastructuur.

10. Zijn er anders nog nadelen?

De waarheid: en of! Deskundigen in de waterhuishouding wijzen op het grote gevaar voor verzilting van grote delen van West- en Oost-Vlaanderen. Verzilting die nu reeds langs het Boudewijnkanaal catastrofale proporties aanneemt. In tegenstelling tot de sluis van Terneuzen beschikt de zeesluis van Zeebrugge over geen enkel zoutweringssysteem zodat er bij het versassen massale hoeveelheden zeewater via de achterhaven landinwaarts oprukken. Een analoge zouttong in de richting van Eeklo-Maldegem is dan ook te verwachten.

WAAR ZIJN ZE MEE BEZIG???