Halfwegrapport Meetjesland

Editoriaal

Artikel Guido Steenkiste Natuur en Landschap Meetjesland jaargang 13 nr. 3 (2006), blz. 1

1. Duurzame ontwikkeling is gebaseerd op een economisch en ruimtelijk beleid dat het heil van de toekomstige generaties niet opoffert aan de welvaart van de huidige

Potverteren is ingebakken in onze consumptiemaatschappij. Wie durft het nog te zeggen dat onze manier van leven, ook die in het Meetjesland, niet overeenkomt met de milieugebruiksruimte die elke bewoner van de aardbol zou kunnen opsouperen zonder dat we grondstoffen uitputten, de aardbol aantast met vervuiling van lucht, bodem en water? Daarvoor een plan ontwikkelen is iets anders dan de huidige tendensen voortzetten en er eventueel de scherpe kantjes afhalen. Een beleid dat moedig is kiest voor communicatie en maatregelen voor minder verkeer, minder verplaatsingen, kleinere huizen, minder consumptie ook. En als ik de Indiër beluister die mij vertelt dat er in India miljoenen jongeren klaar staan om de wereld te laten zien wat ze kunnen, is de boodschap duidelijk: We zullen het in de toekomst met iets minder moeten doen, voor milieu en natuur, maar ook voor de rechtvaardigheid in de wereld. Zij die het meest hebben moeten de eersten zijn die de boodschap begrijpen.

2. Natuur en milieu zijn voor deze regio dragende pijlers voor het welbevinden van de bevolking

- De bosgebieden in onze streek moeten dus uitgebreid kunnen worden en niet aangetast. Zij moeten de groene slang door de streek worden, waarvan de kreken het hoofd zijn.

- De landbouw moet milieuvriendelijker worden. Een speciaal programma moet de broedvogels die dreigen te verdwijnen door landbouwactiviteiten weer op peil helpen.

- Graslanden die minder intensief bemest worden, herbergen meer soorten.

- Beheersovereenkomsten en natuurdoelstellingen kunnen onze streek vergroenen. Het gezamenlijke beheer van de open ruimte door landbouw en natuur zorgt voor biodiversiteit en het voorkomen van meer soorten, nu bedreigde dieren en planten.

- Bijzondere aandacht dient uit te gaan naar de ontwikkelingen die de volksgezondheid bedreigen. Het onderzoek Milieu en Gezondheid bracht aan het licht dat ook onze streek een grijs gebied is en bijlange na niet zo gezond als we wel zouden denken. In het bloed van de onderzochte personen komen evenveel vervuilende stoffen voor als in andere gebieden die niet overmatig bloot staan aan een specifieke vervuiling. Een grote boosdoener is het verkeer. Uitbreiding van verkeersstromen in ons gebied zullen de situatie verergeren.

- Natuurontwikkeling of ruimte voor natuur staat al lang op de agenda. Tijd dus om te concretiseren. In kleine natuurgebieden raken soorten geïsoleerd en sterven uit (zoals de Slanke sleutelbloem). De roerdomp heeft nood aan een voldoende groot voedselterritorium, onverstoorde omstandigheden en voldoende rust. Het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) dient uitgevoerd te worden. Waarom zouden wij in het Meetjesland niet de eerste realisatie doen van een gebied dat voldoende groot is om de biodiversiteit te waarborgen (1000 ha) en op die manier toe te voegen aan het groene netwerk van Vlaanderen? Dat zou pas een ambitieuze doelstelling zijn voor een plan van de toekomst. Natuurverwevings- en natuurverbindingsgebieden dienen om het VEN te ondersteunen. Zo'n gebied zou kunnen ontstaan tussen de bosgebieden. Een mooi plan om vóór 2020 te realiseren, is het niet?

3. Alternatieve energie, milieuvriendelijk bouwen en wonen, afvalpreventie zijn andere boeiende terreinen waarop mooie doelstellingen kunnen worden geënt

Het Meetjesland zou er toch moeten in slagen tegen 2020 10% van zijn energie zelf op te wekken door alternatieve energie. Het Meetjesland zou er tegen 2020 ook moeten in slagen mensen te overtuigen een groot deel van de huizen te isoleren en te voorzien van het best isolerende glas. Mooie doelstellingen met twee vliegen in één klap: milieu en werkgelegenheid. Het Meetjesland zou een voortrekkersrol kunnen spelen in het vermijden van afval. Niet in het geselecteerd ophalen maar in het voorkomen van afval. De zak moet kleiner door kritisch koopgedrag en het beïnvloeden van producenten. Dit komt er door gerichte acties met doelstellingen en resultaatverbintenissen, bijvoorbeeld van iedere gemeente.

4. Tenslotte willen we nog wijzen op de toekomst van de welzijnsvoorzieningen in onze streek

We zullen de vergrijzing moeten opvangen met doelgericht bouwen, hedendaagse en toekomstgerichte investeringen. En wie niet terecht kan in de gewone economie moet zijn plaats vinden in de sociale economie waarvan bijvoorbeeld de kringloopwinkels een mooi voorbeeld zijn.

Epiloog

Alles staat of valt met een akkoord over de visie en de operationele elementen erin. Wat doen we en wanneer met welke middelen. Een akkoord kan er maar komen als de overheden en het middenveld hun schouders onder een streek zetten en realiseren wat er in de visie is gesteld. En als de bevolking zich vindt in de uitwerking ervan. Daar nijpt het schoentje. De streek is het niet eens over waar we heen moeten. Te veel ontwikkelingen wijzen er op dat we zullen moeten strijden voor de gegarandeerde plaats van natuur en milieu. Daarom zullen wij de processen blijven volgen en te zijner tijd onze visie bekend maken. We laten deze visie niet ondersneeuwen in het belangenspel dat enkel een grijs compromis kan opleveren.