Terug naar de middeleeuwen?

Burgerluchtvaart te Ursel: terug naar de middeleeuwen of herwaarderen van natuurwaarden?

Artikel Toon De Kesel,
Natuur en Landschap Meetjesland jaargang 5 nr. 1 (1998), blz. 10-12

Recent stond de mogelijke uitbouw van een regionale burgerluchthaven te Ursel en de daarbij horende problematiek terug heel erg in de actualiteit. 'Terug naar de middeleeuwen' citeerde Het Nieuwsblad van 30 december 1997 in een uitspraak van Johan Beke (v.z.w. Luchthavenbelangen Randstad Vlaanderen). Er zijn de uitspraken en initiatieven van meerdere politici en regionale beleidsverklaringen. Het lijkt ons allemaal erg voorbarige plannenmakerij met een voortdurend opbod aan initiatieven, dikwijls ten koste van geloofwaardigheid, politieke ernst en integriteit. Voor velen lijkt het een warboel van jewelste.

Heel wat plaatselijke inwoners van Knesselare en Ursel benaderen onze vereniging omdat ze met vragen en bedenkingen rondlopen in verband met de toekomst van het militaire domein. Ook NLM vzw heeft moeite met de veelheid aan tegensprekende gegevens, initiatieven en toekomstplannen, en onderscheidt door de bomen het bos niet meer. Wie heeft het goed voor met onze regio? Zijn de verklaringen en initiatieven allemaal even integer en goed bedoeld? Waar begint en eindigt de desinformatie? Wie verdient onze steun? Is er politiek opportunisme mee gemoeid?

Het zijn vragen die we voorlopig in het midden laten om niet zelf in de stemmingmakerij te vervallen. Eén ding is echter zeker: al de heisa en mediabelangstelling hypothekeert een objectieve benadering en een neutrale besluitvorming inzake de eventuele bestemmingswijziging van het militaire domein dat met zijn startbanen, open ruimten, bermen en bossen, ecologisch en/of economisch heel wat troeven heeft.

Onze regionale natuur- en milieuvereniging, Natuur en Landschap Meetjesland vzw, hecht een grote waarde aan dit gebied. Onze doelstellingen om op te komen voor een mooi, sociaal en leefbaar Meetjesland zullen bij een eventuele economische uitbouw wellicht in het gedrang komen. NLM vzw verzet zich ten stelligste tegen initiatieven die uitsluitend het economische standpunt belichten of propageren, omdat dit een eenzijdige benadering is van de problematiek. Zo kan er geen objectieve afweging en besluitvorming gebeuren. Onze vereniging zal zich als stem van bijna alle Meetjeslandse natuur- en milieuverenigingen en met grote steun van de plaatselijke bevolking, laten horen op een positieve maar duidelijke manier. Ze zal met wetenschappelijk onderbouwde gegevens en gegronde inzichten haar standpunten verdedigen. Zo willen wij bijdragen tot een eerlijke invulling van de bestemming van dit gebied en u juist informeren omtrent de ecologische waarde en mogelijkheden.

Wat gebeurde ondertussen?

NLM vzw stuurde medio mei 1997 een vragenlijst naar alle Meetjeslandse politieke verantwoordelijken. De respons was ronduit bedroevend. De meeste politieke verantwoordelijken uit het Meetjesland antwoordden niet op onze enquête. Hadden zij schrik om hun geloofwaardigheid te verliezen? Uit de zeldzaam ontvangen antwoorden kwam steeds hetzelfde standpunt: geen burgerluchthaven in het Meetjesland! Er werd een parlementaire vraag gesteld aan Minister E. Baldewijns, Vlaams Minister van Ruimtelijke ordening, met betrekking tot de bestemming van het militair domein Ursel. Het antwoord van de Minister luidde als volgt: "Mijn administratie werd tot dusver niet benaderd, noch door politici, noch door privé-personen, met de vraag de luchthaven van Ursel uit te bouwen tot een regionale luchthaven. Zij heeft evenmin kennis van eventuele plannen van de militaire overheid om het militaire domein van Ursel af te stoten of te vervreemden." Verder antwoordde Minister Baldewijns dat in het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RVS), Zaventem werd geselecteerd als internationale luchthaven en dat Deurne en Oostende werden geselecteerd als regionale luchthavens. De overige vliegvelden, ook dit te Ursel, worden van lokaal belang beschouwd. De uitbouw van een burgerluchthaven in deze regio blijkt dan ook niet verenigbaar te zijn met de basisdoelstellingen van het RSV.

Tenslotte stelde Minister Baldewijns dat de concrete ontwikkeling van de terreinen moet afgewogen worden in het licht van de ruimtelijke ontwikkelingsperspectieven voor woonkernen, natuur, bos en landbouw én in het licht van het beleid ten aanzien van de stiltegebieden. Ook aan Minister van Landsverdediging Poncelet werd een schriftelijke vraag gesteld. De Minister stelde dat er geen wijziging in het gebruik van het militair vliegveld wordt voorzien. Het blijft behouden als militair domein en er bestaan volgens de Minister geen plannen om het te desaffecteren en te vervreemden. Het Departement Landsverdediging ontving wel een aanvraag voor samenwerking tussen de militaire en burgerlijke instanties op het vlak van vliegtuigactiviteiten op het militair domein vanwege de vzw Luchthavenbelangen Randstad Vlaanderen. Door de Minister werd echter gesteld dat het gebruik als volwaardige burgerluchthaven niet mogelijk is gezien de noodzaak voor de Strijdkrachten om het domein te behouden als oefenterrein en om de geluidslast voor de omgeving ingevolge bestaande burgervliegactiviteiten niet te vergroten. Als beide antwoorden niet duidelijk mochten zijn: van burgerluchtvaart in het Drongengoed te Ursel is nog geen sprake. En zal volgens NLM vzw nooit meer sprake mogen zijn.

Enquête in Knesselare - Ursel

Ook de plaatselijke bevolking van Knesselare en Ursel ziet geen brood in een burgerluchthaven in hun Drongengoed. In een recent uitgevoerde enquête door Volksbelangen Knesselare sprak 88% zich uit tegen burgerluchtvaart. 96% wil inspraak in dit belangrijke maatschappelijk debat. 99% van de geênqueteerden wil dat de gemeente Knesselare een duidelijk standpunt inneemt. Men is dus duidelijk niet akkoord met de stelling van het Knesselaarse gemeentebestuur. 88% denkt dat de gemeente Knesselare er geen enkel financieel voordeel zal uithalen. De meeste inwoners zijn voor behoud van de waardevolle fauna en flora, tegen de geluidshinder en verkeersdruk. Ook de leefbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving worden in vraag gesteld.
 

Tot besluit

Het Drongengoedbos is het grootste aaneengesloten bosgebied in Oost-Vlaanderen en fungeert als groene long voor tal van passieve recreanten. Buiten zijn grote rijkdom en diversiteit aan fauna en flora, heeft dit bosgebied een belangrijke functie als stiltegebied. Toenemend verkeer, bijkomende geluidshinder, aantasting van de open ruimte, verontreiniging, verminking van de resterend natuurwaarden, degradatie van de kwaliteit van de leefomgeving... Hebben we er dit allemaal voor over opdat onze streek zich economisch zou kunnen handhaven! Als onze streek, het Meetjesland, zich enkel kan handhaven door het ontsluiten van een burgerluchthaven, dan zullen er in dit kleine Vlaanderen nog meerdere luchthavens mogen bijkomen. Zoniet, zal binnen afzienbare tijd Vlaanderen gedoemd zijn om terug te keren naar de middeleeuwen! Althans, dit is de mening van de vzw Luchthavenbelangen Randstad Vlaanderen. Volgens NLM vzw kan het anders.

En is ook hier geen opdracht weggelegd voor het Streekplatform Meetjesland? Reeds vroeger nam het Streekplatform stelling in. Recent (op 4 december 1997) werden de resultaten van de eerste fase van de streekvisievorming voorgesteld in 'Forum van het Meetjesland'. Door verschillende werkgroepen werd een analyse gemaakt met betrekking tot Ruimtelijke Ordening, Infrastructuur, en Milieu; Economie en Tewerkstelling; Onderwijs, Vorming en Communicatie; en Toerisme, Cultuur, Sport en Recreatie. Door geen enkele werkgroep werd het belang van een burgerluchthaven te Ursel vermeld, noch ter sprake gebracht. Indien dit gegeven belangrijk was, moest dit toch uit de analyse van het Streekplatform blijken! Deze eerste fase werd toch beschouwd als een prelude in het proces van strategische planning. Hopelijk is het Streekplatform Meetjesland nu ook consequent!

Verdere aantasting van het Drongengoed kan niet. Reeds bestaande inbreuken moeten bestreden worden en verdere degradatie van het natuurgebied moet voorkomen worden. Natuur en Landschap Meetjesland vzw zal niet nalaten de verantwoordelijken voortdurend met hun neus op de feiten te drukken en zal in de toekomst verder dit dossier met de grootste aandacht blijven opvolgen. NLM vzw ijvert voor het behoud van dit natuurgebied en voor de herwaardering van de natuurwaarden.