Duurzame visie voor het Drongengoed

Een duurzame visie voor het gebied Drongengoed

Artikel Patrick Verheye (Agentschap voor Natuur en bos), Natuur en Landschap Meetjesland jaargang 16 nr. 2 (2009) 

Een gebied met kansen en knelpunten

Het gebied Drongengoed, met het Drongengoedbos, het Maldegemveld en de uitlopers Groot Burkel en de Keigatbossen, vormen op het grondgebied van Maldegem, Knesselare en Zomergem het grootste bos- en natuurcomplex in Oost-Vlaanderen.
Voor tal van mensen uit de directe omgeving of uit de ruimere buurt is dit gebied een oase van rust. Volgens een tevredenheidsonderzoek (2007) scoorden de rijke natuur, de boeiende geschiedenis en de belevingswaarde van dit gebied hoog bij de recreanten. Niettemin kampt het gebied ook met knelpunten op het vlak van planologie, milieu- en natuurkwaliteit. Het tevredenheidsonderzoek leerde alvast ook dat de organisatie van het recreatieve verkeer voor verbetering vatbaar is.

Een visie voor een duurzame aanpak

Een duurzame aanpak van deze knelpunten veronderstelt een gemeenschappelijke visie, gedragen door de betrokken actoren in het gebied. Daarom nam het Agentschap voor Natuur en Bos het initiatief om een visie voor het gebied Drongengoed op te maken. Het studiebureau Grontmij nam deze opdracht ter harte. Een stuurgroep met vertegenwoordigers van de provincie Oost-Vlaanderen, de gemeente Knesselare, Maldegem en Zomergem, de militaire overheid, Natuurpunt vzw, het Agentschap Ruimtelijke Ordening - Onroerend Erfgoed en de Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling begeleidden deze studie. In de klankbordgroep vond een toetsing van deze visie met organisaties uit verschillende sectoren uit het gebied plaats (landbouw, privé-boseigenaars, toerisme, recreatie,....).
Deze studie resulteerde in de ontwikkeling van een gebiedsvisie, die de krijtlijnen uitzet om het beheer en de inrichting van het gebied in de toekomst te optimaliseren. Het streefbeeld uit deze visie kreeg een concrete vertaling in twee scenario’s: het business-as-usual-scenario en het scenario voor natuur-, bos- en landschapsontwikkeling.

Scenario 1: het ‘business-as-usual’

Dit scenario ent zich op het huidige juridische kader en speelt zich hoofdzakelijk af in de gebieden met op het gewestplan een 'groene' bestemming en die opgenomen zijn in het Vlaams Ecologisch Netwerk en/of als habitatrichtlijngebied tot het Europese netwerk Natura 2000 behoren. In deze gebieden wordt het natuur-, bos- en landschapsbeheer geoptimaliseerd. De recreant profiteert hiervan volop mee. Voorbeelden van mogelijke realisaties zijn: een aangepast beheer van de bestaande poelen en de aanleg van nieuwe poelen, een duurzaam bosbeheer met o.a. de omvorming van naaldbossen tot gevarieerde loofbossen, de uitbreiding en verbinding van de bestaande percelen heide en heischrale graslanden, de aanleg van een vlot bereikbare en aantrekkelijke speelzone.

Scenario 2: natuur-, bos- en landschapsontwikkeling

Dit scenario 2 bouwt verder op de ‘business-as-usual’ ontwikkelingen van scenario 1 én betrekt bovendien het omgevende landschap sterker bij de toekomst van het gebied Drongengoed. Dit scenario beoogt een meer robuust samenhangend natuur- en bosgebied. Naast een doordacht natuur- en bosbeheer besteedt dit scenario ook aandacht aan:

• de realisatie van landschappelijke en recreatieve verbindingen
• de versterking van de ecologische infrastructuur (beken, bomenrijen, hagen en houtkanten, …) als een sterke verweving tussen landbouw, natuur en bos
• de milieukwaliteit van het gebied
• natuur- en bosuitbreiding (ook over de provinciegrens heen)

Deze ontwikkeling gaat gepaard met de uitbouw van een uitgebreider attractief netwerk voor zachte recreatie. Op haar beurt vergt deze toenemende recreatie de nodige ingrepen om de bezoekersstromen in goede banen te leiden.

Realisaties volgens dit scenario zijn echter afhankelijk van de vereiste aanpassingen en wijzigingen op het vlak van ruimtelijke planning. Zo voorziet dit scenario een ecoduct langs de N44 dat mens en dier ten goede komt. Dit multifunctionele ecoduct zorgt niet enkel voor een veilige oversteek voor reeën, maar ook voor wandelaars en fietsers. Het wordt gecombineerd met een parking en een goed uitgerust onthaalpunt voor de bezoekers van het gebied. Een verkeerscirculatieplan moet de verkeersdrukte in en om het Drongengoed in goede banen leiden.

De toekomst?

Voor het Agentschap voor Natuur en Bos vormt dit streefbeeld met deze twee scenario’s de basis voor de toekomstige inrichtings- en beheerplannen op haar gronden. Tegelijkertijd nodigt het Agentschap voor Natuur en Bos andere beheerders in het gebied – Natuurpunt vzw, de militaire overheid, privé-eigenaars... – uit om zich bij deze gebiedsvisie aan te sluiten. In overleg met de betrokken actoren kunnen projecten groeien, waarbij zowel elementen uit scenario 1 als uit scenario 2 op het terrein vorm krijgen. En zo kunnen we samenwerken aan een duurzame uitbouw van dit gebied.

Geïnteresseerd in een gratis exemplaar van de brochure ‘Een duurzame visie voor het gebied Drongengoed’?
Agentschap voor Natuur en Bos
Provinciale Dienst Oost-Vlaanderen
Gebr. Van Eyckstraat 2-6, 9000 Gent, 09 265 46 40, ovl.anb[at]vlaanderen.be